Ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης ανέλαβε το πηδάλιο του Πρεσβυγενούς και Ιστορικού Θρόνου του, το 2012, εν τω μέσω εμφυλίων συγκρούσεων και πανταχόθεν προερχόμενων πυρών, ενός πολέμου με πολλές «όψεις» που διέλυσε τη χώρα στης οποίας την Πρωτεύουσά, Δαμασκό, εδρεύει το Πατριαρχείο από το 1343.  Ο ελληνομαθής κύριος Ιωάννης, 171ος διάδοχος του Αποστόλου Πέτρου, ιδρυτή κατά την εκκλησιαστική παράδοση της Εκκλησίας των Αντιοχέων, των πρώτων οπαδών του Χριστού που αποκλήθηκαν ειρωνικά ως «Χριστιανοί» (Πράξεις των Αποστόλων 11,26), είδε την Εκκλησία του, κλήρο και πιστό λαό, να υποφέρουν, πολλούς να θανατώνονται και μυριάδες μυριάδων να «ξεριζώνονται» από τις πατρογονικές τους εστίες αναζητώντας ασφαλέστερους τόπους μακρυά από το πεδίο του πολέμου και της τρομοκρατίας, μακρυά από τη «σκιά του θανάτου» που έχει σκεπάσει ολόκληρες περιοχές που μέχρι πριν μερικά χρόνια άνθρωποι διαφορετικών θρησκειών είχαν καταφέρει να ζουν, παρά τις όποιες διαφορές, αρμονικά μεταξύ τους.  Ο Πατριάρχης Ιωάννης βιώνει στο πετσί του τις τραγικές συνέπειες του αλληλοσπαραγμού και της αιματοχυσίας, που εν πολλοίς ενθαρρύνθηκαν και από άκριτες και άλογες εξωτερικές παρεμβάσεις, με την από τριετίας εξαφάνιση του αυταδελφού του, επίσης ελληνομαθούς Μητροπολίτη Χαλεπίου Παύλου ο οποίος απήχθη από αγνώστους στην συροτουρκική μεθόριο, στις 22 Απριλίου 2013, μαζί με τον συρορθόδοξο Αρχιεπίσκοπο Γιοχάνα Ιμπραχίμ. Σήμερα το Πατριαρχείο Αντιοχείας είναι μια Εκκλησία θύμα του πολέμου και της προσφυγιάς, με τα παιδιά της να βρίσκονται στον Λίβανο (μέρος της κανονικής δικαιοδοσίας της όπου βρήκαν καταφύγιο πρόσφυγες Χριστιανοί Ορθόδοξοι από τη Συρία), στην Τουρκία, ίσως πολλά από αυτά να συνωθούνται μεταξύ των προσφύγων που διέφυγαν στην Ευρώπη  σε κάποια από τα hotspots, περιμένοντας να «ενωθούν» με τους συγγενείς τους που ζουν στην Γηραιά ήπειρο.

Μέσα σε αυτή την εξόχως δραματική κατάσταση θα περίμενε κανείς ο Πατριάρχης Ιωάννης να αξιοποιήσει στο έπακρο την ευκαιρία της επικείμενης Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας, την οποία συγκάλεσε για τον ερχόμενο Ιούνιο ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ύστερα από πανορθόδοξη προετοιμασία πλέον των 50 ετών, προκειμένου μέσα από το Βήμα αυτό, έχοντας στο πλευρό του τους Προκαθημένους όλων των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών,  ενωμένοι με μια φωνή, να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα στον κόσμο για τις δοκιμασίες και την τραγωδία που βιώνει ο πιστός λαός του. Γιατί αναμφίβολα – παρά την ατμόσφαιρα που επιχειρούν να διαμορφώσουν ορισμένες φοβικές και «υπερορθόδοξες» φωνές που μαρτυρούν έναν ιδιότυπο φονταμενταλισμό και συνειδητά ή ασυνείδητα υπηρετούν αλλότριες σκοπιμότητες  - η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας  θα είναι ένα ιστορικής σημασίας γεγονός που αν όλοι σταθούν στο ύψος των περιστάσεων – μακρυά από το σαράκι του εθνοφυλετισμού που ενίοτε κατατρέχει  εμάς τους Ορθοδόξους – θα δώσει μεγάλη ώθηση στην Ορθοδοξία και το μήνυμά της στον σημερινό πολλαπλώς δοκιμαζόμενο κόσμο.

Όμως από την ειδησεογραφία μαθαίνουμε – και ελπίζω, εύχομαι και προσεύχομαι να μην είναι αληθές - ότι ο Πατριάρχης Ιωάννης φέρεται να σχετίζει την αυτοπρόσωπη παρουσία του στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο με την επίλυση μιας διμερούς διαφοράς που έχει το Πατριαρχείο Αντιοχείας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, όσον αφορά τη δικαιοδοσία στο Κατάρ. Το πρόβλημα είναι γνωστό και δε νομίζω ότι μπορώ να προσθέσω κάτι επιπλέον. Αλλά πραγματικά διερωτώμαι ποιον από τους χιλιάδες εκτοπισμένους, ξεριζωμένους πιστούς του Πατριαρχείου Αντιοχείας που βιώνουν την προσφυγιά, τον πόνο και τη δυστυχία απασχολεί αυτή τη στιγμή το σε ποιον ανήκει η δικαιοδοσία του Κατάρ; Είναι τόσο ζωτικής σημασίας το πρόβλημα αυτό που δεν μπορεί η επίλυσή του να αφεθεί για μετά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο έτσι ώστε η Ορθοδοξία ενωμένη να δείξει στο πλήρωμά της αλλά και σε όλο τον κόσμο που θα στρέψει το βλέμμα του στην Κρήτη ότι αυτά που μας ενώνουν είναι πολύ πιο σημαντικά από αυτά που μας χωρίζουν; Ότι μπορούν οι Προκαθήμενοι των κατά τόπους Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, παρά τις όποιες επιμέρους εσωτερικού χαρακτήρα διαφορές υπάρχουν, να προτάξουν την κοινή μαρτυρία τους, με μια φωνή, με έναν λόγο, να γίνουν μια δύναμη και να καταθέσουν από κοινού το στίγμα τους για την πορεία της Ορθοδοξίας στις εκκοσμικευμένες κοινωνίες της σημερινής ρευστής πραγματικότητας;

Η ιστορία θα κρίνει τους πάντες. Και τους Πατριάρχες, και τους Ιεράρχες και τον κλήρο και όλους εμάς τους πιστούς. Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας μπορεί να αποτελέσει το μέσο που θα ενδυναμώσει και θα ισχυροποιήσει την Οικουμενική Ορθοδοξία. Λίγος χρόνος απομένει μέχρι την Σύνοδο, όπου θα φανεί εάν οι Ορθόδοξοι διαπνεόμαστε από λογικές αυτοδικαίωσης και ιδεολογίες που βασανίζουν το Όλον χάριν των επιμέρους διαφορών και επιδιώξεων ή θα κάνουμε, όλοι μαζί, την υπέρβαση για το καλό της μιας Ορθοδοξίας.