Πριν από 60 έτη, τον Ιούλιο του 1957 κατασκηνωτές του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών ανέλαβαν την ανέγερση κτηρίου του Ασύλου Ανιάτων στο Γαρδίκι Μεσσηνίας.

   Μητροπολίτης Μεσσηνίας το 1957 είναι ο Χρυσόστομος Δασκαλάκης, ο οποίος προΐσταται της Εκκλησιαστικής Κοινότητος της Μεσσηνίας απὸ το 1945 έως τὸ 1961, σε δύσκολες και μεταβατικές εποχές για την ελληνική κοινωνία.

   Έχοντας συνείδηση ότι είναι Επίσκοπος της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην δύσκολη εποχή της ανασυγκροτήσεως της Ελλάδος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και τον Εμφύλιο έδωσε όλον του τον εαυτό για την πρόνοια, περίθαλψη και βοήθεια στο δοκιμασμένο ποίμνιό του. Υπήρξε ο δημιουργός πολλών φιλανθρωπικών ιδρυμάτων σε όλη την Μεσσηνία.

   Τὰ οράματά του για τον πάσχοντα συνάνθρωπο πραγματοποιούσε αμέσως. Διέθετε ιδιαίτερη ψυχική και σωματική αντοχή προκειμένου να υλοποιήσει τα σχέδια του για την ανακούφιση του ανθρωπίνου πόνου.

   Στις 10 Μαρτίου 1957 στην ιστορική Μονή Γαρδικίου, ο δραστήριος Ποιμενάρχης ιδρύει το Άσυλο Ανιάτων «Η Στέγη τῆς Εκκλησίας», που σκοπό έχει την περίθαλψη των πασχόντων από ανίατα νοσήματα.

   Το καλοκαίρι του ίδιου έτους νέοι άνδρες και γυναίκες, διαφόρων χριστιανικών ομολογιών, κατασκηνωτές του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών βοηθούν στην οικοδόμηση του Ασύλου : «Κατά το διαρρεύσαν θέρος και συγκεκριμένως από 19 Ιουλίου μέχρι τη 18η Αυγούστου διάστημα, ελειτούργησεν εν τη Ιερά ημών Μητροπόλει κατασκήνωσις εργασίας (Work camp) του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών, εις ην έλαβον μέρος 40 περίπου νέοι και νεάνιδες εκ 15 διαφόρων κρατών. Η κατασκήνωσις ελειτούργησεν εις το παρά της Ιεράς Μητροπόλεως ανεγερθέν «Άσυλον Ανιάτων» η Στέγη της Εκκλησίας εν τη ιερά Μονή Γαρδικίου, ήτοι 14 χιλιόμετρα έξωθεν των Καλαμών, εις θαυμασίαν από πάσης φύσεως τοποθεσίαν. Κατά το υφιστάμενον πρόγραμμα των τοιούτων κατασκηνώσεων όπερ προέβλεπεν όπως οι κατασκηνωταί προσφέρουν και χειρονακτικήν εργασίαν εις εκτελούμενα έργα κοινής ωφελείας, ούτοι ηργάζοντο καθημερινώς επί 6ωρον βοηθούντες εις την ανοικοδόμησιν του Ασύλου. Ούτω τη βοηθεία αυτών ανηγέρθη κτίριον εκ 5 ευρυχώρων δωματίων προοριζόμενον δια το προσωπικόν του Ασύλου Ανιάτων. Το πρόγραμμα περιελάμβανε προσέτι λειτουργίας συμμελετών Αγίας Γραφής, διαλέξεις, συνομιλίας επί θρησκευτικών ιδία θεμάτων επί τω σκοπώ της αλληλογνωριμίας και γνώσεως της διδασκαλίας των διαφόρων χριστιανικών Εκκλησιών, εκδρομάς εις αρχαιολογικούς χώρους και επισκέψεις και επαφάς μετά των κατοίκων της περιοχής. Την κατασκήνωσιν επεσκέφθη πολλάκις ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κατ’ επανάληψιν ομιλήσας προς τους κατασκηνωτάς, αντιπρόσωποι του Π.Σ. των Εκκλησιών και πολλοί άλλοι εκ της πόλεως των Καλαμών και της υπαίθρου, η δε ιερά Μητρόπολις εβοήθησεν ταύτην ποικιλοτρόπως. Κατά κοινήν ομολογίαν η επιτυχία της κατασκηνώσεως υπήρξεν πλήρης και οι κατασκηνωταί ανεχώρησαν δια τας χώρας αυτών μετά των αγαθωτέρων εντυπώσεων. Δία την επιτυχίαν αυτής μεγάλως συνετέλεσεν ο αρχηγός αυτής Ιερολογιώτατος Διάκονος Φίλιππος Κουτουφάς». ( ΔΙΔΑΧΗ, τεύχ. 127, Σεπτέμβριος 1957, σελ.143 ).

   Ο Διάκονος Φίλιππος Κουτουφάς το 1982 εξελέγη Επίσκοπος Δαφνουσίας, Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Αμερικής και το 1992 εξελέγη Επίσκοπος Ατλάντας. Εκοιμήθη το 1995.

   Στις φωτογραφίες που συνοδεύουν το παρόν άρθρο παρουσιάζεται Λεύκωμα χαρισμένο στον Χρυσόστομο Δασκαλάκη από τους συμμετέχοντας στην κατασκήνωση και μεταξύ αυτών και ο σημερινός Μητροπολίτης Γερμανίας κ. Αυγουστίνος (Λαμπαρδάκης) όπως φαίνεται στην τελευταία σελίδα με τὰ ονόματα των συμμετεχόντων στην κατασκήνωση.

   Και στην παρούσα περίπτωση το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών δεν προσέφερε μόνο «φασόλια και τυρί» όπως ειρωνικώς αναφέρει ηγούμενος του Αγίου Όρους.

   Το Π.Σ.Ε. και στην περίπτωση του Ασύλου Ανιάτων Μεσσηνίας συνεργάζεται με την Ορθόδοξη Εκκλησία στην ανάπτυξη της Βασιλείας της αγάπης, υπό την καθοδήγηση του Ιησού Χριστού για να φέρει πάνω στη γη τις συνθήκες εκείνες όπου γίνεται το θέλημα του Θεού, όπως γίνεται στον Ουρανό. Όπως λοιπόν προαναφέρθη : «Το πρόγραμμα περιελάμβανε προσέτι λειτουργίας συμμελετών Αγίας Γραφής, διαλέξεις, συνομιλίας επί θρησκευτικών ιδία θεμάτων επί τω σκοπώ της αλληλογνωριμίας και γνώσεως της διδασκαλίας των διαφόρων χριστιανικών Εκκλησιών, εκδρομάς εις αρχαιολογικούς χώρους και επισκέψεις και επαφάς μετά των κατοίκων της περιοχής». Όλα αυτά το έτος 1957 κάτι το οποίο πρέπει να λάβουν υπόψη τους, οι κράζοντες εναντίον του Π.Σ.Ε. και εναντίον των κληρικών και λαϊκών εκείνων που στηρίζουν την δράση αυτού.

   Τα ανωτέρω αποτελούν παράδειγμα για τους τρόπους δράσεως σήμερα μεταξύ των χριστιανικών Εκκλησιών προκειμένου να επέλθει συντομότερα η ενότητα.

   Η διά έργων ενότητα, η οποία συγκρατεί και συγκροτεί πράγματα που είναι διαφορετικά, με τις δράσεις αυτές γίνεται μια εξωτερική πράξη και ο καθένας πιστός συμμετέχει και συνεισφέρει σε αυτήν.

   Η δια έργων ενότητα, η οποία θα κάνει τις Εκκλησίες να ανταγωνίζονται σε καλά έργα, παρά στη σκανδαλώδη πρακτική της δημιουργίας ψεύτικων κατηγοριών η μία εναντίον της άλλης.

   Για αυτή την ενότητα στην πράξη πρέπει κάθε Εκκλησία να είναι έτοιμη να συνεργαστεί με κάθε άλλη Εκκλησία που έχει στην καρδιά της τον πόθο για την ενότητα.

   Ο Χρυσόστομος Δασκαλάκης, με την πρόσκληση αυτή και την δημιουργία σχέσεων των απλών πιστών της Μεσσηνίας με πιστούς άλλων Εκκλησιών προωθούσε την ενότητα των Εκκλησιών και δίδασκε ότι οι όποιες δυσκολίες που διχάζουν όταν γίνονται αντικείμενο διαλόγου αντιμετωπίζονται και αναγνωρίζονται, με αποτέλεσμα να επέλθει η εξάλειψη της υπερηφάνειας και της προκατάληψης, η αντικατάσταση της υποψίας από την εμπιστοσύνη, ο προσεκτικός διαχωρισμός των ουσιωδών από τα μη απαραίτητα και η αναγνώριση του αλλοδόξου ως χριστιανού αδελφού, τότε προκύπτει και η διά έργων συνεργασία..

   Με την παρουσία και την εργασία πιστών άλλων χριστιανικών Εκκλησιών στην ανέγερση κτηρίου, έδειξε ότι οι διαφορές μεταξύ των χριστιανών δεν είναι πολύ μεγάλες και μπορούν να συμφιλιωθούν, ότι τα σημεία συμφωνίας είναι περισσότερα και που είναι τόσο θεμελιώδη στην πρακτική συνεργασία. Συνεργασία που προκαλεί έκπληξη στους ανθρώπους που επιμένουν στο χωρισμό των αδελφών χριστιανών ενώ όπως φάνηκε και στην κατασκήνωση στο Γαρδίκι Μεσσηνίας. όλοι έχουν την ίδια αντίληψη του Δημιουργού του κόσμου, όλοι πιστεύουν στην πατρότητα του Θεού, όλοι συνειδητοποιούν την ανάγκη ενός Σωτήρος και Λυτρωτή, όλοι αναζητούν συγχώρεση από την αμαρτία, όλοι έχουν την ίδια Βίβλο και πιστεύουν ότι μέσα σ 'αυτήν βρίσκεται η αποκάλυψη και το θέλημα του Θεού, όλοι έχουν την ίδια κληρονομιά στους μεγάλους χριστιανικούς ύμνους, όλοι πιστεύουν ότι ο Χριστός ευλόγησε δύο μυστήρια: το βάπτισμα και το δείπνο του Κυρίου και τέλος όλοι έχουν την ίδια ελπίδα την Βασιλεία της αγάπης στα διαρκώς παρόντα Έσχατα.

   Σημαντική επίσης στην κατασκήνωση αυτή ήταν η συγκατοίκηση ανδρών και γυναικών την στιγμή που στην Ελλάδα τότε αλλά και σε πολλές περιπτώσεις σήμερα στον εκκλησιαστικό χώρο χωρίζονται τα αγόρια από τα κορίτσια σε κατασκηνώσεις και σε άλλες εκκλησιαστικές δράσεις.

   Ο Χρυσόστομος Δασκαλάκης έδειξε ότι η ένωση των Εκκλησιών θα συμβεί από μόνη της, με τη χάρη του Θεού, όταν όποιος φέρει το όνομα του χριστιανού το θέλει απόλυτα, απελευθερώνοντας το μυαλό του από κάθε διχαστική ή φανατική ιδέα, ξεριζώνοντας από την καρδιά του κάθε εθνική ή φυλετική ή δογματική αντιπαλότητα και καθαρίζοντας τον εαυτό του από κάθε υποκρισία και αγανάκτηση, όπως έκαναν και οι συνεργαζόμενοι χριστιανοί όλων των Εκκλησιών στην θερινή κατασκήνωση το 1957 στο Άσυλο Ανιάτων.

   Ο Χρυσόστομος επιθυμούσε τὴν ένωση των χριστιανικών Εκκλησιών τονίζοντας χαρακτηριστικά : « …Είθε ακόμη η επί του πρακτικού τούτου πεδίου συνεργασία των Εκκλησιών να επεκταθή και με γνώμονα την αγάπην και την κατανόησιν των χριστιανικών Εκκλησιών, να οδηγηθώμεν εις την πολυπόθητον ένωσιν την οποίαν τοσούτον αναμένει και απαιτεί ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός » ( Απόσπασμα από ομιλία του Μητροπολίτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου στην τελετή εγκαινίων της Στέγης Προσφύγων Ο Ιερός Χρυσόστομος. Καλαμάτα 15-12-1959.

    Ο Χρυσόστομος Δασκαλάκης, πρωτοπόρος για την εποχή του, αγνοώντας τους φανατισμένους εσωστρεφείς πιστούς που και τότε υπήρχαν και ήταν ελάχιστοι, κάνει ένα μικρό μεν, αλλά σημαντικό βήμα προς την ένωση των χριστιανικών Εκκλησιών με την αμοιβαία συμπάθεια, αλληλοκατανόηση, διάλογο και γνωριμία των πιστών των διαφόρων χριστιανικών Εκκλησιών όπως φαίνεται από τις πράξεις των κατασκηνωτών του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών. Πράξεις που ενσαρκώνουν το κοινό όραμα όλων των διαιρεμένων χριστιανών, την ενότητα.

   Τέλος η πράξη αυτή του Χρυσοστόμου : «Αποτελεί ταυτόχρονα μια έκφραση ολόθερμης επιθυμίας για μια βαθύτερη εκκλησιαστική κοινωνία, μέχρι την ημέρα, κατά την οποία, αν ο Θεός το θέλει, θα μπορούμε να μαρτυρούμε την αμοιβαία μας αγάπη, συμμετέχοντας στην ίδια ευχαριστιακή τράπεζα» όπως πολύ αργότερα θα αναφέρει η Αυτού Αγιότητα ο Πάπας Φραγκίσκος.