To περασμένο Σαββατοκύριακο κατακλύστηκε το διαδίκτυο με διάφορες πληροφορίες αναφορικά με την δήθεν «ανακάλυψη» του τάφου του Ιησού και παρόμοιες ανακρίβειες. Χθες, τη Δευτέρα, από το πρωί δεν προλάβαινα να δίνω συνεντεύξεις στα ραδιόφωνα, απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, προσπαθώντας να αποκαταστήσω την πραγματικότητα, και ουσιαστικά την αλήθεια.

Πρόκειται, λοιπόν, όπως με έγκυρα δημοσιεύματα πληροφόρησε το ελληνικό κοινό το amen.gr (http://www.amen.gr/article/i-apokalypsi-tis-plakas-tou-panagiou-tafou και άλλα παρόμοια) για το πρόγραμμα που ανέλαβε διεθνής ομάδα ειδικών επιστημόνων, υπό την γενική εποπτεία της καθηγήτριας του Ε.Μ.Π. κ. Αντωνίας Μοροπούλου  – την οποία σημειωτέον προ μηνών παρασημοφόρησε ο ίδιος ο Πατριάρχης με απόφαση της ιεράς πατριαρχικής συνόδου – διάσωσης του συνόλου του οικοδομήματος του Ιερού Κουβουκλίου, που κατασκεύασε πάνω από δυο αιώνες πριν (το 1810) ο Κομνηνός ο Μυτιλιναίος, μετά την πυρκαγιά του 1808. Ένα από τα αξιοπρόσεκτα συμβάντα αυτής της αποκατάστασης, στην επικοινωνιακή προβολή της οποίας φαίνεται να μετέχει και η National Geographic Society, ήταν η αποκύλιση της μαρμάρινης πλάκας από το «λαξευτό» σημείο, στο οποίο είχε αποτεθεί το σώμα του Χριστού, προς αποφυγή περαιτέρω φθοράς του από τους ευσεβείς προσκυνητές.

Κανείς δεν επιχείρησε μέχρι στιγμής να αναδείξει την επιτυχία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεοφίλου, ο οποίος μετά από επίπονους αγώνες, κατάφερε να προχωρήσει σε μια από κοινού απόφαση με τις άλλες ομολογίες «αποκατάστασης» του επικίνδυνα φθαρέντος Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου. Πρόκειται για μια τεράστια επιτυχία οικουμενικής συμφιλίωσης και χριστιανικής καταλλαγής μεταξύ των χριστιανικών δογμάτων που έχουν με διεθνείς συμβάσεις επιφορτιστεί το έργο της διαφύλαξης και διακονίας του ιερότερου χώρου του χριστιανικού κόσμου (επιλέγουμε το επίσημο σύντομο πληροφοριακό βίντεο της National Geographic Society,  ενώ επίκειται και η δημοσιοποίηση παρόμοιου οπτικο-ακουστικού στοιχείου από την γραμματεία της ιεροσολυμητικής πατριαρχικής συνόδου).

Και να φανταστεί κανείς ότι πάνω από πενήντα χρόνια (από το 1955) υφίσταται κοινό γραφείο συνεργασίας και εμπειρογνωμόνων των τριών δογμάτων, με κύριο φυσικά τον ρόλο του Ελληνο-Ορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, αλλά με συμμετοχή και Καθολικής και της Αρμενικής Εκκλησίας. Για να διαφανεί το μέγεθος του προβλήματος που επικρατεί στους αγίους τόπους, και η επιτυχία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, δεν έχει παρά να ανατρέξει κανείς στην θαυμάσια μελέτη του πρόσφατα θανόντος διακεκριμένου αρχαιολόγου καθηγητού Κωνσταντίνου Καλοκύρη "Το Αρχιτεκτονικό Συγκρότημα του Ναού της Αναστάσεως Ιεροσολύμων και το θέμα του Αγίου Φωτός", Θεσσαλονίκη 1999, ο οποίος καταλήγει το πρώτο μέρος της μελέτης του (σ. 150) με την «διάθερμη ευχή όπως συνεχιστούν απρόσκοπτα, μέσα στο πνεύμα μιας ανυπόκριτης κοινής συμβολής» οι εργασίες της παραπάνω επιτροπής εμπειρογνωμόνων.

 Για να αναδείξουμε, όμως, ακόμη περισσότερο την πατριαρχική επιτυχία θα επιχειρήσουμε φέρουμε στη μνήμη των αναγνωστών αυτού του σημειώματος ορισμένα ιστορικά στοιχεία. Με φιρμάνι του Σουλτάνου το 1853, γνωστό και ως status quo των Αγίων Τόπων, καθιερώθηκαν το καθεστώς ιδιοκτησίας και οι κανονισμοί που αναφέρονται στους ρόλους των διαφόρων δογμάτων και λοιπών θεματοφυλάκων του Παναγίου Τάφου (Holy Sepulcher) κατά του Δυτικούς, ή καλύτερα του Ναού της Αναστάσεως κατά τους Ορθοδόξους. Κύριος θεματοφύλακας, βέβαια, όπως αναφέραμε πιο πάνω, παραμένει το Ορθόδοξο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων με την Αγιοταφική Αδελφότητά του, συμμέτοχοι όμως στην διαφύλαξη των ιερών αυτών προσκυνημάτων της χριστιανοσύνης είναι και η Αρμενική Αποστολική και η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, η τελευταία μέσω των αποκαλούμενων Φραγκισκανών Θεματοφυλάκων/κουστωδών των Αγίων Τόπων. Λίγο αργότερα τον 19ο αι. απέκτησαν περιορισμένα δικαιώματα, σε ιερά και άλλες δομές μέσα και γύρω από το Ναό της Αναστάσεως, και η Κοπτική, η Αιθιοπική και η Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο χρόνος και οι τόποι λατρείας για κάθε κοινότητα ρυθμίζονται αυστηρά για τους κοινόχρηστους χώρους. Ας σημειωθεί, ότι το 1192 ο Σαλαντίν είχε αναθέσει τα κλειδιά της Ιεράς Εισόδου του Ναού της Αναστάσεως σε μουσουλμανική οικογένεια!

Δυστυχώς μέχρι και πολύ πρόσφατα το status quo του 1853 δεν κατάφερε να σταματήσει βίαιες ενέργειες μεταξύ χριστιανών των διαφόρων δογμάτων. Το καλοκαίρι του 2002 κόπτης μοναχός μετακίνησε από το συμφωνημένο σημείο την καρέκλα του για να πάει προς τη σκιά, αλλ’ αυτό ερμηνεύτηκε ως εχθρική κίνηση από τους Αιθίοπες, με αποτέλεσμα να επακολουθήσει άγρια συμπλοκή με 11 τραυματίες. Σε άλλο περιστατικό το 2004, κατά τη διάρκεια του εορτασμού της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μια ανοικτή πόρτα στο παρεκκλήσι των Φραγκισκανών εκλήφθηκε ως ένδειξη ασέβειας και ξέσπασε έντονη αντιδικία με συλλήψεις και εκατέρωθεν κατηγορίες. Τον Απρίλιο του 2008, την Κυριακή των Βαΐων, ξέσπασε έντονη φιλονικία, όταν ένας Έλληνας μοναχός εκτινάχθηκε από το κτήριο από μια αντίπαλη φατρία. Την ίδια χρονιά ξέσπασε σύγκρουση μεταξύ των Αρμενίων και των Ελλήνων μοναχών κατά τη διάρκεια της Εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.  Ενώ, όπως είναι πλέον ευρύτερα γνωστό, κάθε Μεγάλο Σάββατο παρατηρούνται συμπλοκές μεταξύ Ελληνο-Ορθοδόξων και Αρμενίων, που αμαυρώνουν το κύρος του χριστιανικού κόσμου. Όλα αυτά έχουν αποτυπωθεί στον διεθνή τύπο. Μια άλλη ένδειξη αυτής της κατάστασης αποτελεί μια ξύλινη σκάλα σε ένα περβάζι παραθύρου πάνω από την είσοδο της Ναού, η οποία τοποθετήθηκε εκεί κάποια στιγμή πριν από το status quo του 1852 – το οποίο ορίζει ως κοινό έδαφος όχι μόνο τις πόρτες και τους χώρους στο έδαφος, αλλά και τα περβάζια των παραθύρων. Αυτή η σκάλα,  την οποία απαθανάτισε σε χαρακτική μορφή ο David Roberts το 1839, πριν από δηλαδή δυο σχεδόν αιώνες, παραμένει μέχρι σήμερα ακριβώς στην ίδια θέση!

Σύμφωνα με το status quo, το οποίο ας σημειωθεί ισχύει και για τον Ναό της Γεννήσεως του Σωτήρος στη Βηθλεέμ, και επικυρώθηκε και με τη διεθνή συνθήκη του Βερολίνου το 1878, κανένα μέρος αυτού που έχει οριστεί ως κοινό έδαφος δεν μπορεί να συντηρηθεί με σωστό τρόπο χωρίς τη συναίνεση όλων των χριστιανικών κοινοτήτων. Αυτό συχνά οδηγεί στην παραμέληση των αναγκαίων επισκευών, με αποτέλεσμα να καθυστερεί η ανακαίνιση του Ιερού Κουβουκλίου, αφού οι κοινότητες δεν μπορούν να έρθουν σε συμφωνία μεταξύ τους για την τελική μορφή του έργου.

Δεν έχουμε, λοιπόν, παρά να συγχαρούμε ολόθερμα τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλο για την ευάρεστη αυτή πρωτοβουλία και να ευχηθούμε ολόψυχα να συνεχιστεί η διακονία της καταλλαγής και διαχριστιανικής συνεργασίας, σύμφωνα άλλωστε με τις αποφάσεις της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας

______

ΔΕΙΤΕ VIDEO ΑΠΟ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΘΕΟΦΙΛΟ