Αρχιμανδρίτου π. Ευαγγέλου Υφαντίδη,  Chiesa Ortodossa e comunità internazionale – il contributo del patriarcato Ecumenico alle relazioni internazionali, Asterios Editore, Trieste, 2017, σελίδες 218.

Το παρόν επιστημονικό σύγγραμμα είναι η διδακτορική διατριβή του Πανοσιολογιοτάτου Αρχιμανδρίτου Δρα Ευαγγέλου Υφαντίδη στο Ποντιφικό Γρηγοριανό Πανεπιστήμιο της Ρώμης (Pontificia Università Gregoriana), στον κλάδο της Ιστορίας και Πολιτιστικών μνημείων της Εκκλησίας. Η πρώτη έκδοση έγινε το 2012, και η παρούσα αποτελεί τη δεύτερη  βελτιωμένη και εμπλουτισμένη έκδοση με βάση τα πρόσφατα ιστορικά εκκλησιαστικά γεγονότα στο χώρο της Ορθοδοξίας με επίκεντρο ιδιαίτερα τις πρωτοβουλίες, δραστηριότητες και αποφάσεις  του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Το βιβλίο διαιρείται σε τρία Μέρη, κάθε Μέρος περιλαμβάνει τρία Κεφάλαια, και ολοκληρώνεται με μια πλούσια εξειδικευμένη Βιβλιογραφία, ελληνική και ξενόγλωσση. Ο συγγραφέας στην έρευνα του ανέτρεξε σε Πηγές, Αρχεία και μελέτες επιφανών ιστορικών και θεολόγων, ελλήνων και ξένων: Ανέκδοτες Πηγές  από το Αρχείο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Ορθοδόξου Κέντρου του Σαμπεζύ,  Πηγές δημοσιευμένες του Οικουμενικού Πατριαρχείου,  Πρακτικά ακαδημαϊκών συνεδρίων,  και  αξιόλογες μελέτες Ελλήνων και ξένων επιφανών θεολόγων και ιστορικών. Οι αντίστοιχες  υποσημειώσεις τεκμηριώνουν, επεξηγούν και διαφωτίζουν τα επί μέρους θέματα.

Η  β΄ αυτή βελτιωμένη και εμπλουτισμένη έκδοση είναι ιδιαίτερα επίκαιρη γιατί έρχεται μετά τη Μεγάλη και Αγία Σύνοδο  της Ορθοδοξίας την οποία συγκάλεσε ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, και η οποία συνήλθε το 2016 στην Κρήτη.

Ο συγγραφέας, όπως δηλώνει και ο τίτλος του βιβλίου,  εμπνεύστηκε από τις αποφάσεις της Συνόδου, και κυρίως από το σημαντικό Κείμενο:

 «H AΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟΝ ΚΟΣΜΟΝ Ἡ συμβολή τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἰς ἐπικράτησιν τῆς εἰρήνης, τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἐλευθερίας, τῆς ἀδελφοσύνης καί τῆς ἀγάπης μεταξύ τῶν λαῶν, καί ἄρσιν τῶν φυλετικῶν καί λοιπῶν διακρίσεων».

Το ιστορικό και θεολογικό ενδιαφέρον του βιβλίου εστιάζεται στην τεκμηριωμένη έκθεση  και ανάλυση της συμβολής της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως και των Οικουμενικών Πατριαρχών από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα, σε ό,τι αφορά στις σχέσεις με τις τρείς  Μονοθεϊστικές Θρησκείες (Χριστιανισμό, Ιουδαϊσμό, Ισλαμισμό), αλλά και στις σχέσεις των Ορθοδόξων Εκκλησιών με την Καθολική Εκκλησία, τις Προτεσταντικές Εκκλησίες και Κοινότητες, και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών.

Καθίσταται εμφανές ότι η οικουμενικότητα της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως μαρτυρείται και από τη συμβολή της στις διαχριστιανικές και οικουμενικές  επαφές με τις άλλες Εκκλησίες και Κοινότητες. Πράγματι οι επίσημοι θεολογικοί διάλογοι που διεξάγει η Ορθοδοξία με τις άλλες Εκκλησίες και Κοινότητες τελούν υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου με τη συναίνεση και συμμετοχή των επί μέρους Ορθοδόξων Εκκλησιών.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία στο σύνολο της, πρωτοστατούντος του Οικουμενικού Θρόνου, υπήρξε και είναι παρούσα στα σημερινά παγκόσμια δρώμενα και μπροστά στην αγωνιώδη πρόκληση ελπίδας από τη διεθνή κοινότητα για την εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, της αδελφοσύνης των λαών και της αγάπης για τον άνθρωπο και τη διαφύλαξη του αγαθού του περιβάλλοντος.

Από το πλούσιο αυτό υλικό του βιβλίου διαπιστώνουμε ότι εμπεδώνεται στη συνείδηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης, εκκλησιαστικής και πολιτικής, η πολύμορφη αποστολή του Οικουμενικού Θρόνου της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως ως  Μητρός Εκκλησίας και εχούσης  κατά τους ιερούς κανόνες των πρώτων Οικουμενικών Συνόδων τα «πρεσβεῖα τιμῆς»   εν μέσω των Ορθοδόξων Πατριαρχείων και Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.

Το «πρωτεῖο τιμῆς» του Οικουμενικού Θρόνου, ως πρώτου « τῇ τάξει καὶ τῇ τιμῇ»   μεταξύ των ίσων Ορθοδόξων Εκκλησιών (inter pares) δεν είναι κενό εκκλησιολογικού και κανονικού περιεχομένου, αλλά συνίσταται στο δικαίωμα λήψης πρωτοβουλιών και συντονισμού ενεργειών επί πανορθοδόξου επιπέδου, ώστε να ακούγεται η φωνή και η μαρτυρία της Ορθοδοξίας στο σύνολο της ενώπιον των άλλων Εκκλησιών, Θρησκειών και Διεθνών Οργανισμών και Θεσμών, για τα σύγχρονα, τα σημερινά σοβαρά και τραγικά προβλήματα των λαών, όπως η μετανάστευση, η προσφυγιά, η οικονομική κρίση, η φτώχια, η ανεργία, κλπ.

Όπως λέχθηκε παραπάνω, ο συγγραφέας στα συμπεράσματα του βιβλίου του κάνει αναφορά στην πρόσφατη Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας στην Κρήτη, επισημαίνοντας ότι οι Συνοδικοί Πατέρες στην Κρήτη δεν αποφάσισαν, δεν διετύπωσαν δόγματα ή διδασκαλίες ξένες προς την παράδοση της Ορθοδοξίας, αλλά διεκήρυξαν ό,τι θέσπισαν οι Πατέρες της αρχαίας και αδιαίρετης Εκκλησίας, σε μια νέα  σύγχρονη μορφή και γλώσσα, χαράσσοντας μια καθαρή και σαφή πυξίδα για τη ζωή και μαρτυρία του Ορθοδόξου πληρώματος, σε σχέση με  αυτό των παρελθόντων αιώνων, των τελευταίων δυο χιλιάδων ετών.

Οι Οικουμενικοί  Πατριάρχες  Αθηναγόρας, Δημήτριος, Βαρθολομαίος χάραξαν με τη διδασκαλία τους μια νέα εποχή και πορεία στη ζωή και μαρτυρία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο και έδωσαν απάντηση στα φλέγοντα προβλήματα και ανησυχίες του Ορθοδόξου λαού, και της σύγχρονης  κοινωνίας, υπεραμυνόμενοι των αιωνίων αγαθών με τα οποία ο Θεός προίκισε την ανθρωπότητα,  την ειρήνη, την αγάπη, την δικαιοσύνη, το φυσικό περιβάλλον…

Συγχαίροντας θερμά τον  Πανοσιολογιότατο  Αρχιμανδρίτη Δρα Ευάγγελο Υφαντίδη για το βιβλίο του Chiesa Ortodossa e comunità internazionale – il contributo del patriarcato Ecumenico alle relazioni internazionali, ευελπιστούμε ότι θα βοηθήσει και το Ιταλικό κοινό, ιδιαίτερα το ακαδημαϊκό και εκκλησιαστικό, στην βαθύτερη γνωριμία της σύγχρονης Ορθοδοξίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και της πορείας   του από ετών διεξαγομένου Οικουμενικού  Διαλόγου.