Με βάση τα όσα δημοσιογραφικά παρουσιάστηκαν από Ρωσικής πλευράς για τα όσα συνέβησαν κατά τις εορταστικές εκδηλώσεις για τα 70α γενέθλια του Πατριάρχου Μόσχα κ. Κυρίλλου, αναφορικά με την Αγία  και Μεγάλη Σύνοδο, σήμερα πλέον διαμορφώνονται για το θέμα αυτό, εν αναμονή μάλιστα και των αποφάσεων της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, τα εξής δεδομένα.

Η Εκκλησία της Ρωσίας εμμένει στις μέχρι τώρα δημοσιευθείσες απόψεις της. Ενώ όμως ο εκπρόσωπός της Ρωσικής Εκκλησίας, ο π. Φιλάρετος, διαβεβαίωνε πριν λίγες μέρες, «ότι ο Πατριάρχης Μόσχας επιθυμεί να ακούσει τις εμπειρίες των ιεραρχών από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο....κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη Μόσχα...και θα λάβει υπόψη του την προσωπική τους εκτίμηση για τη Σύνοδο στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες μαζί τους» (δείτε εδώ), τελικά μάλλον οι υψηλοί επισκέπτες του...τον άκουσαν, τουλάχιστον με όσα είπε στους δημοσιογράφους (βλ. πιο κάτω το πλήρες κείμενο της συνέντευξής του), και κυρίως όσα ανέφερε στην εκτενή εορταστική ομιλία του στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού στη Μόσχα (δείτε εδώ). Αναμένουμε, βέβαια, τα όσα θα δηλώσουν και οι υψηλοί επισκέπτες του.

Τα τρία κύρια συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτήν μίνι σύναξη Ορθοδόξων αρχιερέων, για ορισμένους άκρως εκκοσμικευμένη με εμφανή τα στοιχεία αυτοκρατορικής επίδειξης ισχύος, είναι τα εξής:

Κατ’ αρχήν η θετική εν γένει στάση – έστω και με αστερίσκους – της Ρωσίας απέναντι στη Σύνοδο: «Τιμούμε την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη. Έχουμε σίγουρα τις δικές μας επιφυλάξεις και τροπολογίες. Η Βιβλική-Θεολογική Επιτροπή μας έχει μελετήσει σίγουρα τα κείμενα που εγκρίθηκαν από τη Σύνοδο της Κρήτης και έχει ετοιμάσει τροποποιήσεις σ’ αυτά…Η προσεχής Σύναξη των Προκαθημένων θα τις μελετήσει λεπτομερώς προκειμένου να είναι σε θέση να κάνει τις δικές της προτάσεις…Θεωρούμε τη Σύνοδο της Κρήτης ως μέρος αυτής της διαδικασίας. Σήμερα, με την απουσία τόσων εκκλησιών, θα πρέπει να αποφύγουμε την δραματοποίηση του όλου θέματος. Είμαστε στο δρόμο για μια (Πανορθόδοξη) σύνοδο, η οποία πρόκειται να συγκληθεί σύμφωνα με όλους τους κανόνες και με κατάλληλο τρόπο που θα παρουσιάσει από κοινού συμφωνηθέντα Ορθόδοξα κείμενα στον κόσμο».

 Δεύτερο, η Ρωσική Εκκλησία επιμένει σε μια εσφαλμένη κατανόηση τόσο της διαδικασίας αποδοχής των συνοδικών αποφάσεων (reception), όσο και σε μια στρεβλή ερμηνεία της συναίνεσης (consensus), που ορθά χαρακτηρίστηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη ως «δαμόκλειος σπάθη» και μέσο αθέμιτων εκβιασμών.  Ίσως, θα πρέπει στο Πατριαρχείο Μόσχας να μελετήσουν τα επιχειρήματα που εδώ στο ΑΜΕΝ τελευταία εξέθεσε λεπτομερώς ο καθηγητής κ. Γρηγόριος Λαρεντζάκης (δείτε εδώ), αλλά και τα όσα περί συναίνεσης (consensus) επανειλημμένα υποστηρίξαμε (δείτε εδώ).

Τρίτο, το Ουκρανικό ζήτημα, παραμένει για την εκκλησιαστική πολιτική του Πατριαρχείου Μόσχας ένα βασικό ζήτημα, το οποίο θα συνεχίζει να ταλανίζει τόσο τις διαχριστιανικές σχέσεις, όσο και την ενότητα της Ορθοδοξίας. Όσο και αν προσπάθησε ο εορτάζων προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας να αποσείσει τις κατηγορίες εναντίον του Πατριαρχείου Μόσχας περί επεκτατικών και εθνοφυλετικών τάσεων με αναφορά στην Ουκρανία, και παρά την αποφυγή άμεσων αναφορών στην περί Rushky Mir κυρίαρχη ιδεολογία του, το όλο σκηνικό δυστυχώς θύμισε μια κατάσταση που κάθε άλλο παρά εναρμονίζεται με το πνεύμα του ιεραποστολικού κειμένου της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Οι βίαιες και ατεκμηρίωτες επιθέσεις εναντίον των μη υπαγόμενων στο Πατριαρχείο Μόσχας Ορθοδόξων, αλλά και των Ελληνορρύθμων Καθολικών, κοινοτήτων κάθε άλλο προοιωνίζουν ευτυχή έκβαση αυτής της ανοιχτής πληγής τόσο στο σώμα της Ορθοδοξίας, όσο στην γενικότερη ευρωπαϊκή πολιτική κατάσταση. Με βάση αυτό το κείμενο-απόφαση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου θα κληθεί αναγκαστικά να παρέμβει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο σημειωτέον μέχρι στιγμής πολιτεύεται με πνεύμα διακριτικής σύνεσης, χωρίς να ξεχνά και την κανονική σχέση του  με την Ουκρανική Εκκλησία.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥΣ ΜΕ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αποφάσισε την τελευταία στιγμή να απόσχει από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία έλαβε χώρα στην Κρήτη τον Ιούλιο του 2016, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει διάσπαση της Ορθοδοξίας, δήλωσε ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Κύριλλος σε συνέντευξη  στους δημοσιογράφους για τα 70α γενέθλιά του.

 «Διαιρέσεις ακολούθησαν σχεδόν σε κάθε Σύνοδο στην ιστορία της Εκκλησίας. Ακόμη και μετά από Οικουμενικές Συνόδους. Ως εκ τούτου, σήμερα θα έπρεπε να αποτραπούν οι κίνδυνοι δημιουργίας ενός νέου σχίσματος. Γι 'αυτό ακριβώς είχαμε συμφωνήσει όλες οι αποφάσεις να λαμβάνονται με ομοφωνία. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε κατά τη διάρκεια συνάξεως των προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών στη Γενεύη, δύο Εκκλησίες – το Πατριαρχείο Αντιοχείας και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας – έσπασαν τη συναίνεση και αρνήθηκαν να υπογράψουν πολύ σημαντικά κείμενα», ανέφερε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

«Στη συνέχεια, η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία είπε, ότι ήταν απαραίτητο να αναβληθεί η Σύνοδος. Η Βουλγαρική Εκκλησία αρνήθηκε να παραστεί στη συνάντηση. Η Εκκλησία της Αντιόχειας και η Εκκλησία της Γεωργίας ακολούθησαν. Όταν λάβαμε αυτές τις πληροφορίες, στείλαμε μια επιστολή στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως  προτείνοντας τη σύγκληση μιας επείγουσας πανορθόδοξης διάσκεψης για να συζητήσει τα μελλοντικά βήματά μας, και να αποφασίσει τι θα πρέπει να κάνουμε, επειδή ήταν αδύνατο να συνέλθει η Σύνοδος, χωρίς συναίνεση», ανέφερε ο επικεφαλής της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μια θεμελιώδης αρχή, η οποία εγκρίθηκε κατά την Σύναξη των Προκαθημένων των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών, ήταν τα ότι όλα τα κείμενα θα πρέπει να εγκριθούν με συναίνεση, με στόχο να αποφευχθούν οι διαφορές και οι διαιρέσεις».

Εμείς δηλώσαμε για άλλη μια φορά ότι τα κείμενα, που υποτίθεται ότι έπρεπε να υποβληθούν στην Σύνοδο της Κρήτης, δεν μας ταιριάζανε με τη σημερινή τους μορφή και ότι είχαμε σοβαρές τροποποιήσεις. Λάβαμε μια πολύ αγενή απάντηση, η οποία έλεγε ότι η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί ούτως ή άλλως» τόνισε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

«Εάν η Σύνοδος ελάμβανε χώρα χωρίς την αναγκαία συναίνεση, αυτό θα σημαίνει ότι προδίδουμε τις κοινές αρχές, που όλοι μας είχαμε εγκρίνει. Άλλωστε, αυτό θα σήμαινε τη δημιουργία προϋποθέσεων για μια διάσπαση στο Ορθόδοξο Χριστιανισμό», εξήγησε ο πατριάρχης. Είπε, επίσης ότι εκπρόσωποι ορισμένων Ορθοδόξων Εκκλησιών είχε ήδη ταξίδεψε στην Κρήτη για να λάβουν μέρος στη Σύνοδο, ενώ άλλοι είχαν αρνηθεί: έτσι αυτόματα η Σύνοδος στερήθηκε τον πανορθόδοξο χαρακτήρα της. Ήταν κάτω από αυτές τις συνθήκες που η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αποφάσισε να απόσχει από το Σύνοδο», τόνισε ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών.

Η περαιτέρω δράση

«Αλλά τιμούμε την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη. Έχουμε σίγουρα τις δικές μας επιφυλάξεις και τροπολογίες. Η Βιβλική-Θεολογική Επιτροπή μας έχει μελετήσει σίγουρα τα κείμενα που εγκρίθηκαν από τη Σύνοδο της Κρήτης και έχει ετοιμάσει τροποποιήσεις σ’ αυτά», διευκρίνισε ο Πατριάρχης Κύριλλος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσεχής Σύναξη των Προκαθημένων θα τις μελετήσει λεπτομερώς προκειμένου να είναι σε θέση να κάνει τις δικές της προτάσεις.

«Θεωρούμε τη Σύνοδο της Κρήτης ως μέρος αυτής της διαδικασίας. Σήμερα, με την απουσία τόσων εκκλησιών, θα πρέπει να αποφύγουμε την δραματοποίηση του όλου θέματος. Είμαστε στο δρόμο για μια (Πανορθόδοξη) σύνοδο, η οποία πρόκειται να συγκληθεί σύμφωνα με όλους τους κανόνες και με κατάλληλο τρόπο που θα παρουσιάσει από κοινού συμφωνηθέντα Ορθόδοξα κείμενα στον κόσμο», κατέληξε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος των Ορθοδόξων Εκκλησιών έλαβε χώρα στο νησί της Κρήτης, στην Ελλάδα, στις 20  με 26 Ιουνίου, 2016. Είχε προετοιμαστεί, με παύσεις και διαστήματα, ως Πανορθόδοξη Σύνοδος για 55 χρόνια. Ωστόσο, 4 από τις 14 Τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες - η Βουλγαρική Εκκλησία, η Εκκλησία της Αντιοχείας (Συρία) καθώς και η Εκκλησία της Γεωργίας και η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησίας - δεν παρίσταντο στις συνεδριάσεις της Συνόδου, λόγω της διαφωνίας με τη διαδικασία και τις εκφράσεις των εγκεκριμένων κειμένων.

Κληθείς να σχολιάσει με τις δραστηριότητες της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Ρωσία, ο Πατριάρχης Κύριλλος δήλωσε ότι πάνω από 5.000 νέες εκκλησίες είχαν ολοκληρωθεί σε όλη τη Ρωσία από τότε που ανέλαβε τα ηνία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας πριν από επτά χρόνια. Ο αριθμός των κληρικών έχει επίσης αυξηθεί κατά 10.000 κατά την πατριαρχία του.

«Αν πάρουμε την περίοδο από το 2009 έως τον Ιανουάριο του 2016 η Εκκλησία μας είδε να χτίζονται 5.000 νέες εκκλησίες και 122 νεόδμητα μοναστήρια. Ο αριθμός των κληρικών αυξήθηκε κατά 10.000», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Πατριάρχης Κύριλλος.

Εξήγησε ότι 160 νέες ενορίες δημιουργήθηκαν στη Μόσχα λόγω της επέκτασής της πριν από λίγα χρόνια. Ο αριθμός των ενοριών και των επισκόπων σχεδόν διπλασιάστηκε από 159 σε 296 και από 200 σε361, αντίστοιχα.

Σημείωσε ότι η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έφερε το έργο που επιτελείτε στις ρωσικές περιφέρειες σε ένα ριζικά νέο επίπεδο. «Το γεγονός ότι σήμερα μπορούμε να δούμε την αναζωογόνηση ολόκληρης της ζωής εκκλησία σίγουρα συνδέεται, κατά κύριο λόγο, στη δημιουργία νέων επαρχιών και σε μια νέα κάθετη (θεσμική;) ισχύ της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», τόνισε ο πατριάρχης.

Ένα από τα πιο προφανή πλεονεκτήματα, που έχει αυτό το σύστημα, είναι ότι «σήμερα ο πατριάρχης μπορεί να μαθαίνει περισσότερα για το τι συμβαίνει στις εκκλησίες, όχι μόνο για στατιστικούς αλλά και από άποψη ανάλυσης - μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει από χρόνο σε χρόνο και πώς λειτουργούν οι αλλαγές στην οποιαδήποτε επίπεδο», τόνισε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

«Μπορούμε να κάνουμε προσαρμογές στο έργο αυτό, τι μπορούμε πραγματικά να κάνουμε μέσα από το Ανώτατο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο και την Ιερά Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ίσως, τώρα μπορούμε να δώσουμε τις πρώτες εκτιμήσεις μας για αυτό που κάνουμε. Μου φαίνεται ότι ένα μεγάλο μέρος έχει σίγουρα αλλάξει ακόμη και από στατιστική άποψη», δήλωσε ο Πατριάρχης Κύριλλος.

Και πρόσθεσε ότι η αλλαγή στάσης στη ρωσική κοινωνία για την Εκκλησία, κατά την άποψή του, ήταν και η βασική απόδειξη της αλλαγής στο εσωτερικό της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

(Πρακτορείο ειδήσεων ΤΑΣΣ, 22.11.2016)