Η επίσκεψη του Προέδρου της Τουρκίας στην Ελλάδα, έφερε όπως ήταν αναμενόμενο ορισμένα θέματα στο προσκήνιο. Συζητήθηκαν θέματα, τα οποία άπτονται των σχέσεων των δύο Κρατών και λαών, αλλά και θέματα τα οποία είναι αδιαπραγμάτευτα και τελεσίδικα. Ένα από αυτά είναι και η Συνθήκη της Λωζάνης, για την οποία η ελληνική πλευρά διευκρίνισε όπως και άλλες Χώρες ότι είναι οριστική και δεν χρήζει καμίας αλλαγής, ή αναθεωρήσεως. Ένα από τα θέματα τα οποία ετέθησαν, ήταν και η εξομοίωση  του Μουφτή με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, λέγοντας ότι, όπως ο Πατριάρχης εκλέγεται από τα Μέλη της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, έτσι και ο Μουφτής στην Θράκη θα πρέπει να εκλέγεται από το αντίστοιχο σώμα. Επειδή αυτά τα δύο θέματα είναι τελείως διαφορετικά μεταξύ τους, γι' αυτό και θα θέλαμε σήμερα να παρουσιάσουμε το Διεθνές Καθεστώς που ορίζει την ύπαρξη και την κατοχύρωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με βάση την Νομοθεσία, τις Συνθήκες και τα παραδεδομένα που επικρατούν. Για την ύπαρξη των Μουφτειών και του τρόπου διορισμού των, θα ασχοληθούμε σε άλλη μας συνάντηση.

    Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, είναι ο παλαιότερος ιστορικός Θεσμός πού υπάρχει από της ιδρύσεως του από τον Απόστολο Ανδρέα μέχρι και σήμερα. Σε όλη την ιστορική του πορεία, το Πατριαρχείο ήταν πάντοτε αναγνωρισμένο από το Κράτος, ασκώντας και αυτό σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες και το Εθιμικό Δίκαιο την δική του πολιτική. 

    Το 1453, τα πράγματα αλλάζουν για την Ρωμαίϊκη Αυτοκρατορία και ασφαλώς και για το ίδιο. Δεν υπάρχει πλέον ούτε ο Χριστιανός Αυτοκράτορας, ούτε η Κρατική υπόσταση της Αυτοκρατορίας, αλλά τώρα υπάρχει ένας άλλος αλλογενής, αλλόγλωσσος και αλλόθρησκος Ηγεμόνας. Αυτό όμως δεν εμποδίζει τον νέο Ηγεμόνα Μωάμεθ Β' Πορθητή και τους διαδόχους του, να αναγνωρίσουν την ύπαρξη του Πατριαρχείου ως το Ανώτατο Θρησκευτικό Ίδρυμα, το οποίο σκοπό είχε την διαφύλαξη και την διατήρηση των Ρωμηών μέσα στην νέα πραγματικότητα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι ο Μωάμεθ  Β' ο Πορθητής, δίνει προνόμια μέσω Φιρμανίων, τα οποία ανανεώνονται από όλους τους άλλους Σουλτάνους, με τα οποία παραχωρούνται όχι μόνο θρησκευτικά, αλλά και πολιτικά και διοικητικά προνόμια. Ο Πατριάρχης κατέστη πλέον εντός του Οθωμανικού Κράτους ο "Μιλέτ μπασίς", δηλαδή ο Εθνάρχης όλων των Ρωμηών. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, το Πατριαρχείο αρχίζει να αποκαλείται και Πατριαρχεία, διότι σε αυτό έβρισκαν καταφύγιο σε δύσκολες περιόδους και τα άλλα Πατριαρχεία της Ανατολής, ζητώντας πολλές φορές την μεσολάβησή του στην Υψηλή Πύλη για την διευθέτηση θεμάτων πού τα απασχολούσαν, ενώ δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις πού το Οικουμενικό εξέλεγε και τους Πατριάρχες της Ανατολής. 

    Αυτά τα προνόμια του Πατριαρχείου, κατοχυρώθηκαν και με διάφορες Συνθήκες πού υπογράφτηκαν, όπως της Συνθήκης του Κιουτσούκ Καϊναρτζή το 1774, ενώ ο Διεθνής χαρακτήρας του κατοχυρώνεται και από τις Συνθήκες των Παρισίων του 1856, του Βερολίνου του 1878 και των Σεβρών του 1920. Μάλιστα η συνθήκη των Παρισίων του 1856, στο άρθρο 9 περιλαμβάνει την δήλωση των Μεγάλων Δυνάμεων οι οποίες διαπιστώνουν "την μεγίστη αξία της ανακοινώσεως της Υψηλής Πύλης σχετικά με την έκδοση του Χάτι Χουμαγιούν της 18ης Φεβρουαρίου 1856, με το οποίο αναγνωρίστηκαν εκ νέου προνόμια εις τας μη μουσουλμανικάς κοινότητας, άτινα ετέθησαν υπό την προστασία των Δυνάμων" (Γ. Ζωτιάδου. Δημόσιον Διεθνές Δίκαιον. 1973. Σελ. 259).

     Το 1923, αποτελεί σταθμό για την νεοτέρα ιστορία της Ελλάδος αλλά και αυτού του Πατριαρχείου. Η Συνθήκη της Λωζάνης, είναι η απόρροια της Μικρασιατικής Καταστροφής και της ανταλλαγής των πληθυσμών από τις πατρογονικές τους εστίες, ύστερα από 4.000 χρόνια ζωή και παρουσίας στα χώματα της Μικράς Ασίας. Πέρα όμως από την ανταλλαγή των πληθυσμών, η Συνθήκη της Λωζάνης, κατοχυρώνει και το Νομικό καθεστώς του Οικουμενικού Πατριαρχείου εντός της νέας πλέον Τουρκικής Δημοκρατίας. Μετά από συζητήσεις ανάμεσα στον Άγγλο εκπρόσωπο Λόρδο Gurzon, του Έλληνος Έλευθερίου Βενιζέλου και του του Τούρκου Ισμέτ Πασά (Ισμέτ Ινονού) κατοχυρώθηκε διεθνώς η ύπαρξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η παραμονή του στην Κωνσταντινούπολη, χάνοντας όμως όλα τα Πολιτικά και Εθναρχικά δικαιώματα που απέρρεαν τόσο από τα Φιρμάνια όσο και από τους Γενικούς Κανονισμούς, διατηρώντας μόνο τα θρησκευτικά. 

    Παρόλο του ότι το Πατριαρχείο χάνει τα πολιτικά και Εθναρχικά προνόμια, με οποία είχε περιβληθεί από το Οθωμανικό Κράτος, μέσα στις νέες συνθήκες που ξεκινούν, διατηρεί μια περιορισμένη Διεθνή Νομική θέση και αυτό ως συνέπεια του Εθιμικού χαρακτήρος της αναγνωρίσεως της Οικουμενικότητός του, γι' αυτό και συνεχίζει να συμμετέχει και να προσκαλείται από διαφόρους Διεθνής Οργανισμούς ως Ισότιμο Μέλος. Το ότι το Πατριαρχείο αναγνωρίζεται τόσο από την Συνθήκη της Λωζάνης, όσο και από τους Διεθνής Οργανισμούς ως ένας Θεσμός με Ιδιόμορφο Διεθνές Καθεστώς, φαίνεται και από το γεγονός ότι ο Πατριάρχης καλείται από Αρχηγούς Κρατών ως ισότιμος, ενώ οι τιμές πού τους αποδίδονται είναι αυτές του "Αρχηγού Κράτους". Ο Πατριάρχης καλείται από Διεθνής Οργανισμούς για να μιλήσει και να συμμετάσχει σε συζητήσεις και διασκέψεις όπως ο Ο.Η.Ε, η Ευρωπαϊκή Ένωση, μίλησε μάλιστα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκεί πού μόνο ο Πάπας είχε μιλήσει, συμμετείχε στις εργασίες του Οικονομικού φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, συμμετέχει με άλλους Αρχηγούς Κρατών σε διασκέψεις για την κλιματική αλλαγή και όχι μόνο, ενώ δέχεται και στην έδρα του τους Υψηλούς επισκέπτες και Αρχηγούς Κρατών. 

    Η Διεθνής αναγνώριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, φαίνεται και από το γεγονός ότι το Πατριαρχείο, μέσα στα πλαίσια της ποιμαντικής του μέριμνας, ιδρύει ανά τον κόσμο Μητροπόλεις σε διάφορα κράτη, οι οποίες αμέσως αναγνωρίζονται από τα κατά τόπους Εθνικά Κοινοβούλια, με πιο πρόσφατες τις Μητροπόλεις Τορόντο, Μεξικού, Μπουένος Άϊρες, Χόνγκ - Κόνγκ, Σιγκαπούρης, Ισπανίας και Πορτογαλίας. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Ουγγρική Κυβέρνηση προσφάτως κάλεσε τον Πατριάρχη και του παραχώρησε εντός της Βουδαπέστης ένα κτήριο στο οποίο θα στεγάζονται οι υπηρεσίες της Εξαρχίας της Μητροπόλεως Αυστρίας και Εξαρχίας Ουγγαρίας και Μεσευρώπης. 

    "Ο διεθνής χαρακτήρας του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι αδιαμφισβήτητος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης απολαμβάνει της αυτής διεθνούς μεταχειρίσεως με εκείνη την οποία απολαύουν, ο Πάπας, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και οι Αρχηγοί Κρατών" (Ιωαν. Παπαμιχαλάκη, "Από την ιστορίαν εις την ανανέωσιν του διεθνούς χαρακτήρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου", Περιοδικόν "Πρόθεσις" Ιούλιος 1995).

      Επομένως η άτυχη εξομοίωση του Πατριαρχείου με την Μουφτεία που επιχειρήθηκε είναι τελείως άστοχη, και θα πρέπει όλοι να κινηθούμε ώστε ο διεθνής χαρακτήρας του Οικουμενικού Πατριαρχείου να ενισχυθεί και να σταθεροποιηθεί ακόμα περισσότερο.