Θεολογικά - Ιστορικά

«Πoρεία εν Αγίω Πνεύματι», αλλά ... από Ορθόδοξη σκοπιά: Το Συνέδριο Παγκόσμιας Ιεραποστολής και οι Διορθόδοξες σχέσεις19 Μαρ. 18 (23:21) / Θεολογικά - Ιστορικά«Πoρεία εν Αγίω Πνεύματι», αλλά ... από Ορθόδοξη σκοπιά: Το Συνέδριο Παγκόσμιας Ιεραποστολής και οι Διορθόδοξες σχέσειςΤο συνέδριο του Παγκόσμιου Συμβουλίου των Εκκλησιών για την ιεραποστολή και τον ευαγγελισμό, που πραγματοποιήθηκε στην Αρούσα της Τανζανίας (8-13 Μαρτίου 2018), ήταν η πρώτη κορυφαία διαχριστιανική συνάντηση παγκόσμιας εμβέλειας μετά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδοο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Κρήτη (19-26 του Ιουνίου 2016).
Νηστεία: Απελευθέρωση και λύτρωση 09 Μαρ. 18 (16:14) / Θεολογικά - ΙστορικάΝηστεία: Απελευθέρωση και λύτρωση Η κατανυκτική περίοδος του Τριωδίου είναι - κατά τους Αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας - μια πνευματική πορεία προς την Ανάσταση. Η όλη ορθόδοξη εκκλησιαστική πορεία και ζωή του ορθοδόξου πιστού χριστιανού αποβλέπει στην συνάντησή του με τον Αναστάντα Κύριο.Β’ Κυριακή των Νηστειών – Αναφορά στον άγιο Γρηγόριο Παλαμά04 Μαρ. 18 (00:15) / Θεολογικά - ΙστορικάΒ’ Κυριακή των Νηστειών – Αναφορά στον άγιο Γρηγόριο ΠαλαμάΗ Β’ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη σε μια από τις μεγαλύτερες πατερικές της μορφές, στον άγιο Γρηγόριον Παλαμά, που με το θεολογικό του έργο αντιμετώπισε αποτελεσματικά κακόδοξες αντιλήψεις για την Ορθόδοξη διδασκαλία περί της θεότητος της αγίας Τριάδος, διαφυλάσσοντας έτσι τον πιστό λαό του Θεού στην υπόθεση της προσωπικής επιτεύξεως της εν Χριστώ σωτηρίας του.Οι κοινωνικές διαστάσεις της πίστης 04 Μαρ. 18 (00:04) / Θεολογικά - ΙστορικάΟι κοινωνικές διαστάσεις της πίστης Με πολύ παραστατικό τρόπο αφηγείται ο ευαγγελι­στής Μάρκος την προσπάθεια τεσσάρων ανθρώ­πων να φέρουν μπροστά στον Ιησού έναν παράλυτο (Μάρκ. 2, 1-12): Mη μπορώντας αυτοί να τον πλησιάσουν εξαιτίας του πλήθους που είχε συγκεντρωθεί στο σπίτι, ακόμη και έξω από την πόρτα, ανέρχονται στη στέγη (προφανώς από την οπίσθια σκάλα που υπήρχε στα σπίτια της Παλαιστί­νης), ανοίγουν ένα πέρασμα (πράγμα εύκολο αν λάβει κα­νείς υπόψη τα πολύ απλούστερα των σημερινών οικοδομι­κά υλικά της εποχής) και κατεβάζουν μπροστά στον Ιη­σού το «κρεβάτι», επάνω στο οποίο βρισκόταν ο ασθενής.Β΄ Χαιρετισμοί: «Χαίρε της Τριάδος τους μύστας φωτίζουσα» 02 Μαρ. 18 (15:33) / Θεολογικά - ΙστορικάΒ΄ Χαιρετισμοί: «Χαίρε της Τριάδος τους μύστας φωτίζουσα» Η Κυριακή της Ορθοδοξίας προβάλλει την ορθόδοξη διδασκαλία και πίστη για να ενισχύσει το φρόνημα του πιστού λαού και να τιμήσει τους αγωνιστές αγίους, μάρτυρες και ομολογητές. Είναι όμως απαραίτητο ο ορθόδοξος χριστιανός να είναι γνώστης της πίστεως, να γνωρίζει τα δόγματα της Εκκλησίας και να τα εφαρμόζει στη ζωή του.Αίρεση και σχίσμα σήμερα28 Φεβ. 18 (12:12) / Θεολογικά - ΙστορικάΑίρεση και σχίσμα σήμεραΣήμερα εἶναι ἀναγκαῖον, ὅπως ἐπανεξετασθοῦν πολλοί ὅροι καί χαρακτηρισμοί, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται καί κατά τό παρόν καί οἱ ὁποῖοι δημιουργήθηκαν καί ἄρχισαν νά χρησιμοποιοῦνται ἀπό ἐποχές παλαιότερες καί μέ διαφορετικές συνθῆκες, ἤ καί ἀπό ἐποχές πολύ δύσκολες στίς σχέσεις μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν. Ἐποχές τῶν κρίσεων, τῶν ἐχθροπραξιῶν, τῶν συγκρούσεων, τῆς διακοπῆς τῆς κοινωνίας καί στήν συνέχεια καί τῆς μυστηριακῆς κοινωνίας καί τῆς ὁλικῆς ἀπομονώσεως καί ἀποξενώσεως. Η εκκλησιαστική πτυχή στο «Μακεδονικό ζήτημα»01 Φεβ. 18 (15:39) / Θεολογικά - Ιστορικά Η εκκλησιαστική πτυχή στο «Μακεδονικό ζήτημα»Τον δικό της αγώνα για μια δίκαιη και καθαρή λύση στο «Μακεδονικό ζήτημα» που θ΄ αφορά στο όνομα όχι μόνο της κρατικής οντότητας των Σκοπίων, αλλά και της εκεί τοπικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, δίδει τον καιρό αυτό η Εκκλησία της Ελλάδος. Η αναγκαιότητα του κηρύγματος27 Ιαν. 18 (15:06) / Θεολογικά - ΙστορικάΗ αναγκαιότητα του κηρύγματοςΔεν θα πω, πως αιφνιδιάστηκα από την επιλογή του θέματος που προσκλήθηκα να αναπτύξω, Σεβασμιώτατε και αγαπητοί συμπρεσβύτεροι και διάκονοι. Αιώνια ασπίδα στον νόθο «μακεδονισμό» οι Πατριαρχικές Επαρχίες των «Νέων Χωρών»20 Ιαν. 18 (18:59) / Θεολογικά - ΙστορικάΑιώνια ασπίδα στον νόθο «μακεδονισμό» οι Πατριαρχικές Επαρχίες των «Νέων Χωρών»Η Επανάσταση του 1821 τραυµάτισε το γόητρο της οθωµανικής αυτοκρατορίας. Τότε η Πύλη εξοργισµένη επιχειρεί να αφαιρέσει την ηγεσία των Ορθοδόξων από το ελληνικό Γένος. Εγκαθιστά στο Φανάρι διαδοχικά µετά τον απαγχονισµό του πατριάρχου Γρηγορίου Ε´ τρεις αλλογενείς βουλγαρικής καταγωγής ως Πατριάρχες: τον Ευγένιο Γ´, τον Χρύσανθο και τον Αγαθάγγελο (1821-1830). Όμως αυτοί γαλουχημένοι στα νάματα της Μητρός Εκκλησίας στάθηκαν απόλυτα συνεπείς στους αρχιερατικούς όρκους τους και διαχειρίστηκαν την πατριαρχία τους υπερφυλετικά µε φόβον Θεού. Αυτό δυσαρέστησε τους κρατούντες και οι τρεις αυτοί Πατριάρχες δεινοπάθησαν και τελικά εξωρίστηκαν!Πτυχές της Χριστιανικής Ηθικής με βάση τα κείμενα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας (Κρήτη 2016)12 Ιαν. 18 (20:31) / Θεολογικά - ΙστορικάΠτυχές της Χριστιανικής Ηθικής με βάση τα κείμενα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας (Κρήτη 2016)Ακολουθεί το κείμενο της διαλέξεως του Αρχιμ. Ευαγγέλου Υφαντίδη, Πρωτοσύγκελλου Ι. Μητρ. Ιταλίας και Μελίτης, στη Θεολογική Σχολή Τριβενετικής Ιταλίας που πραγματοποιήθηκε στην Πάδοβα στις 11 Ιανουαρίου 2018: Η σύνταξη της Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας (1962-1968)07 Ιαν. 18 (23:28) / Θεολογικά - ΙστορικάΗ σύνταξη της Θρησκευτικής και Ηθικής Εγκυκλοπαιδείας (1962-1968)Γενεές ορθοδόξων της Ελλάδος και ειδικότερα όσοι επιθυμούσαν να σπουδάσουν τα «Ιερά Γράμματα» της Εκκλησίας τους για να εμβαθύνουν στην Αποκάλυψη της ευσεβείας τους αναζητούσαν μία διαυγή και ασφαλή πηγή για να αντλήσουν θρησκευτικές και ηθικές γνώσεις. Η πηγή αυτή της ευσέβειας μας αρδεύεται από το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, το Βιβλικό Λόγο με τις Αποστολικές και Πατερικές ρίζες και προσφέρει την υπευθυνότητα στους ανθρώπους για τις ιδέες, τα αισθήματα και τις πράξεις τους. Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος στην ελληνική λαϊκή εθιμοταξία 06 Ιαν. 18 (19:31) / Θεολογικά - ΙστορικάΟ Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος στην ελληνική λαϊκή εθιμοταξία Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος αποτελεί μια εξαιρετικά τιμώμενη μορφή στο ελληνικό λαϊκό εορτολόγιο, καθώς εορτάζεται τρεις φορές, στη Σύναξή του (7 Ιανουαρίου), στο Γενέσιόν του (24 Ιουνίου) και στην Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του (29 Αυγούστου), ενώ άλλες εορτές του, όπως η σύλληψή του (23 Σεπτεμβρίου) δεν σχετίζονται με ανάλογα λαϊκά έθιμα. Το νόημα της διάνοιξης των ουρανών, της περιστεράς και της φωνής εξ ουρανού κατά τη Βάπτιση του Ιησού 05 Ιαν. 18 (19:20) / Θεολογικά - ΙστορικάΤο νόημα της διάνοιξης των ουρανών, της περιστεράς και της φωνής εξ ουρανού κατά τη Βάπτιση του Ιησού Η ευαγγελική περικοπή που διαβάζεται στη θεία Λειτουργία κατά την εορτή των αγίων Θεοφανείων είναι η ακόλουθη από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο: «Τότε έρχεται ο Ιησούς από τη Γαλιλαία στον Ιορδάνη, προς τον Ιωάννη για να βαφτιστεί απ' αυτόν. Ο Ιωάννης όμως τον εμπόδιζε λέγοντάς του: ‘Εγώ έχω ανάγκη να βαφτιστώ από σένα κι έρχεσαι εσύ σ' εμένα;’ Ο Ιησούς όμως του αποκρίθηκε: ‘Ας τ' αφήσουμε τώρα αυτά, γιατί πρέπει να εκπληρώσουμε κι οι δυο μας ό,τι προβλέπει το σχέδιο του Θεού’. «Επεφάνη η χάρις του Θεού» 29 Δεκ. 17 (19:15) / Θεολογικά - Ιστορικά«Επεφάνη η χάρις του Θεού» ​Το αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής πριν από τα Φώτα είναι από τη Β΄προς Τιμόθεον επιστολή του Απ.Παύλου, όπου ο Απόστολος από τη μια μεριά απευθύνει τις τελευταίες υποθήκες στον μαθητή και στενό συνεργάτη του Τιμόθεο, από την άλλη κάνει ένα απολογισμό του έργου του, καθώς η επιστολή αυτή γράφεται μέσα από τη φυλακή και ο Παύλος βλέπει να έρχεται το τέλος του. Δεν τον κατέχουν αισθήματα απελπισίας αλλά εμπιστοσύνης προς τον Θεό.«Έτσι έγινε η γέννηση του Ιησού Χριστού»24 Δεκ. 17 (11:49) / Θεολογικά - Ιστορικά«Έτσι έγινε η γέννηση του Ιησού Χριστού»Βαδίζοντας πρός τή μεγάλη ἑορτή τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ ὁ νοῦς καί ἡ καρδιά μας στρέφονται σέ ἐκεῖνες τίς, κοσμοϊστορικές καί ταυτόχρονα ἄκρως ταπεινές, στιγμές κατά τίς ὁποῖες «ὁ ἀχώρητος παντί ἐχωρήθη ἐν γαστρί» καί γεννήθηκε ἄγνωστος καί πτωχός σέ μία ἄκρη τῆς ἔνδοξης Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας."Γιορτάζω…και γίνομαι πιο άνθρωπος. Ανεβαίνω ένα σκαλί πιο ψηλά σ’ ό,τι ονομάζουμε ανθρωπιά!"23 Δεκ. 17 (15:59) / Θεολογικά - Ιστορικά"Γιορτάζω…και γίνομαι πιο άνθρωπος. Ανεβαίνω ένα σκαλί πιο ψηλά σ’ ό,τι ονομάζουμε ανθρωπιά!"Συνήθως επαναλαμβάνουμε στα λόγια μας αυτές τις μέρες τη λέξη «γιορτή». Ευχόμαστε «καλές γιορτές». Ρωτούμε «πού θα περάσεις φέτος τις γιορτές;», «Τι θα κάνεις στις γιορτές;». Μάλιστα, χρησιμοποιούμε την ίδια λέξη και ως χρονικό προσδιορισμό: «να βρεθούμε πριν ή μετά τις γιορτές». Η γιορτή, λοιπόν. Οι γιορτές! Και τι είναι η γιορτή; Είναι ένα πανηγύρι; Είναι κάτι που μας ξεκουράζει; Κι όταν ηχεί στ’ αυτιά μας η λέξη αυτή, τι έρχεται αβίαστα στον νου μας; Περισσότερη διασκέδαση; Περισσότερη ανάπαυλα;Σαράντα τέσσερα χρόνια πριν22 Δεκ. 17 (19:18) / Θεολογικά - ΙστορικάΣαράντα τέσσερα χρόνια πρινΞημέρωναν τα Χριστούγεννα του 1973. Όλη η Ορθοδοξία θα εόρταζε το κοσμοσωτήριο γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού. Ξημέρωνε η ημέρα κατά την οποία «ο Λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν». Ανέτειλε η ημέρα κατά την οποία «Θεός εφανερώθη εν σαρκί». Οι καμπάνες των Εκκλησιών την γλυκιά εκείνη ημέρα, καλούσαν τους Χριστιανούς στα πέρατα της Οικουμένης να εορτάσουν την Γέννηση του «Νοητού Ηλίου της Δικαιοσύνης». Δέσπως Αθ.Λιάλιου: «Ο λόγος και τα πράγματα της Εκκλησίας κατά το μακαριστό Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιο Ψαριανό»22 Δεκ. 17 (13:45) / Θεολογικά - ΙστορικάΔέσπως Αθ.Λιάλιου: «Ο λόγος και τα πράγματα της Εκκλησίας κατά το μακαριστό Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιο Ψαριανό»Ἐπανερχόμενη σήμερα στὴν Κοζάνη μετὰ ἀπὸ σαράντα χρόνια ἀκριβῶς (δὲν ἔφτασα τὸ Μωυσῆ, ποὺ ἔμεινε ἑξήντα χρόνια στὴν ἔρημο...), θέλω νὰ χαιρετήσω ὅλους σας, ἀπὸ συγκίνηση, καὶ νὰ εὐχαριστήσω τοὺς ὀργανωτὲς τῆς σύναξής μας. Ὄχι γιατὶ δὲν συμπορεύτηκα στὸ βίο μου μὲ τὸ λόγο καί, κατὰ τὸ δυνατόν, μὲ τὴν πράξη, κατ᾽ ἀναλογίαν τοῦ θαυμασίου γέροντός μας Διονυσίου, ἀλλὰ γιατὶ πρώτη φορὰ βρίσκομαι μαζί σας καὶ μαζί μας παλαιοὶ καὶ νέοι μαθητές μου καὶ ἡ νέα γενιὰ αὐτῆς τῆς φιλοπρόοδης πόλης. Περί της «Μακεδονικής Εκκλησίας»13 Δεκ. 17 (14:33) / Θεολογικά - ΙστορικάΠερί της «Μακεδονικής Εκκλησίας»Ο Απόστολος των Εθνών Παύλος θεωρεί κάθε τι που χτυπά κατά πρόσωπο το έργο του Χριστού «σκόλοπα», δηλαδή «αγκάθι» δαιμονικής ενέργειας που παρεμβάλλεται τη σωστική λειτουργία της Εκκλησίας για να παρακωλύει το έργο της ( Β΄Κορ. ιβ΄ 7). Ο «Αντίδικος» αυτός έχει χαρακτήρα σατανικού πειρασμού και ταυτοποιείται ως «Άγγελος Σατάν» που παρενοχλεί το Ίδιο το πρόσωπο του Ιησού Χριστού από την έναρξη της δημόσιας ζωής του στο Σαραντάριο όρος, μέχρι και την ημέρα της Αγωνίας του στον ελαιώνα της Γεσθημανής.Η προσφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου29 Νοε. 17 (20:49) / Θεολογικά - ΙστορικάΗ προσφορά του Οικουμενικού ΠατριαρχείουΣτις 30 Νοεμβρίου η Εκκλησία μας τιμά και εορτάζει τη ιερά μνήμη του Αγίου Ενδόξου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου. Αυτήν την ημέρα εορτάζει και η Πρωτόθρονος Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως τα γενέθλιά της, αφού ως γνωστόν ο Άγιος Ανδρέας είναι ο ιδρυτής της. Για τον λόγο αυτό θα θέλαμε μέσα από την συνάντησή μας αυτήν, να μιλήσουμε για την μεγάλη προσφορά της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας μέσα στον Ορθόδοξο χώρο και γενικά μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθε.Ο Άγιος Νεκτάριος και οι Θεολογικοί Διάλογοι04 Νοε. 17 (11:49) / Θεολογικά - ΙστορικάΟ Άγιος Νεκτάριος και οι Θεολογικοί ΔιάλογοιΜέσα στον Νοέμβριο, η Εκκλησία μας τιμά και εορτάζει σημαντικούς αγίους πού ο καθένας τους, έβαλε την δική του σφραγίδα στα εκκλησιαστικά πράγματα. Ξεκινώντας από τους Αγίους Αναργύρους, την Αγία Ελένη την Σινωπίτιδα, τους Ταξιάρχες, τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον Άγιο Φίλιππο, τα Εισόδια της Θεοτόκου, την Αγία Αικατερίνα, τον Άγιο Στυλιανό για να ολοκληρωθεί το εορτολόγιο με τον Άγιο Ανδρέα τον ιδρυτή και προστάτης της Μεγάλης Εκκλησίας. Ανάμεσα στους Αγίους του Νοεμβρίου, είναι και ο Νεκτάριος, Επίσκοπος Πενταπόλεως ο Σηλυβριανός και θαυματουργός.Η Θρονική Εορτή της Εκκλησίας Ιεροσολύμων και η αρχαϊκή Θεία Λειτουργία της22 Οκτ. 17 (16:48) / Θεολογικά - ΙστορικάΗ Θρονική Εορτή της Εκκλησίας Ιεροσολύμων και η αρχαϊκή Θεία Λειτουργία τηςΤο τελευταίο δείπνο που τέλεσε ο Ιησούς Χριστός σφραγίστηκε με την εντολή του: «Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν» ( Λουκ. κβ΄. 19, Α΄Κορ. ια΄ 24.25). ΄Εκτοτε η αδιάκοπη και συνεχής τέλεση αυτού του ιερού τελέσματος του απετέλεσε τον πυρήνα όχι μόνον ιερουργίας του Μυστηρίου της Θ. Ευχαριστίας αλλά και όλων των ιεροτελεστιών στη λατρείας της Εκκλησίας Του. Και τούτο διότι η «αναπαραγωγή» αυτής της ουσιώδους αγιαστικής ουράνιας πράξεως δεν είναι μόνον θεοδίδακτη και αποστολική, αλλά και επί είκοσι αιώνων αποτέλεσε τον ουσιώδη ιερό θεσμό συναρμογής και ταυτότητος της αδελφότητος των εις Χριστόν πιστευόντων.Η Εκκλησία και ο Μακεδονικός Αγώνας04 Οκτ. 17 (06:07) / Θεολογικά - ΙστορικάΗ Εκκλησία και ο Μακεδονικός ΑγώναςΚάθε χρόνο τον μήνα Οκτώβριο, εορτάζουμε μεγάλα και σημαντικά ιστορικά γεγονότα, τα οποία σημάδεψαν την πορεία του Γένους μας. Γεγονότα, όπως ο Μακεδονικός Αγώνας, ο θάνατος του Παύλου Μελά, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, το έπος του 1940. Εμείς μέσα από την σημερινή μας επικοινωνία, θα θέλαμε να παρουσιάσουμε ένα θέμα πού για πολλούς ίσως είναι άγνωστο. Και αυτό είναι η προσφορά της Εκκλησίας στα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνος.