Σημαντική εξέλιξη στο θέμα τις διεκδίκησης των Ελληνικών περιουσιών στην Κωνσταντινούπολη από τους νόμιμους ιδιοκτήτες τους συνιστά το γεγονός ότι τελικά  η Άγκυρα δεν έκανε χρήση του δικαιώματος της να ασκήσει έφεση στο ΕΔΑΔ για την απόφαση του στην προσφυγή των αδελφών Φωκά, με την οποία τον περασμένο Σεπτέμβριο καταδίκασε την Τουρκία για παραβίαση  του άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου 1  της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.   Υπενθυμίζεται ότι ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι η Τουρκία θα ασκήσει έφεση.

Έτσι, η απόφαση του ΕΔΑΔ κατά της Τουρκίας έγινε  οριστική και  δημιουργεί πλέον νομολογία για όλες τις σχετικές υποθέσεις, που αφορούν όλες τις μη μουσουλμανικές μειονότητες της Τουρκίας. Μετά την εξέλιξη αυτή, αν μέχρι   τις 29-03-2010  δεν επέλθει φιλικός συμβιβασμός μεταξύ των μερών, τότε το ΕΔΑΔ θα εκδώσει  απόφαση για τις οικονομικές αξιώσεις  των αδελφών  Φωκά, που ανέρχονται στα 24 και πλέον  εκατομμύρια ευρώ και αφορούν την αξία των ακινήτων, τα διαφυγόντα κέρδη και την ηθική τους βλάβη.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες  οι δικηγόροι των αδελφών  Φωκά πρόκειται να  επιμείνουν στο  βασικό αίτημα για την επιστροφή των ακίνητων. Ο  Έλληνας δικηγόρος  Δημήτρης Γκελντής,   ο οποίος πρώτος είχε ξεκινήσει την υπόθεση Φωκά, δήλωσε ότι η απόφαση της Τουρκίας να μην ασκήσει έφεση έχει και νομική και πολιτική σημασία.

«Με συγκρατημένη αισιοδοξία  επισημαίνω   ότι η θέση αυτή της Άγκυρας ίσως σηματοδοτεί την νέα ευρωπαϊκή προοπτική που θέλει να χαράξει και είναι απότοκος της ιστορικής αυτοκριτικής που είχε ασκήσει πρόσφατα ο Πρωθυπουργός  Ερντογκάν στηλιτεύοντας τις πρακτικές διακρίσεων που είχαν ακολουθήσει παλαιότερα οι Τουρκικές Κυβερνήσεις σε βάρος  των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων».

Ο Kύπριος δικηγόρος Αχιλλέας Δημητριάδης, που συνεργάστηκε με τον Έλληνα συνάδελφό του στο ΕΔΑΔ, δήλωσε: «Η μη  άσκηση έφεσης από την Τουρκία συνιστά δικαίωση των δικαιωμάτων όχι μόνο των   αδελφών Φωκά,  αλλά και χιλιάδων άλλων ατόμων Ελληνικής καταγωγής των οποίων οι περιουσίες κατασχέθηκαν από την Τουρκική Κυβέρνηση στην συνέχεια των δύο «Μυστικών Διαταγμάτων» του Υπουργικού Συμβουλίου το 1964».

Ο Τούρκος δικηγόρος  Οκάν Χεμσινλίογλου επεσήμανε ότι πλέον  έχει ανοίξει ο δρόμος σε οποιοδήποτε σημείο της Τουρκίας, οποιοσδήποτε Έλληνας, Αρμένιος, Εβραίος ή Βούλγαρος να διεκδικήσει το κληρονομικό του δικαίωμα  που είναι επιστροφή των ακινήτων ή αποζημίωση.

Εξάλλου, ο δικηγόρος Δ. Γκελντής έστειλε επιστολή στις 14-01-2010  προς τον νέο  ευρωπαίο επίτροπο για την Διεύρυνση   Στέφαν Φιούλε καθώς και στον προκάτοχό του  Ολι Ρέν τους οποίους ενημέρωσε για το οριστικό της απόφασης. Επίσης , στην επιστολή καταγγέλλει τους περιορισμούς που φαίνεται να θέτει η Άγκυρα στην έρευνα Ελληνικών ακινήτων και επισημαίνει ότι οι περιορισμοί αυτοί είναι αντίθετοι με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση ,   αφού οι  Έλληνες υπηκόους  είναι Ευρωπαίοι πολίτες.

Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση Φωκά ( βλέπε AMEN gr 2.10.2009) αφορά την ιστορία της Πολυξένης Φωκά – Πιστικά, που ήταν μοναδική κληρονόμος μιας τεράστιας περιουσίας  που είχε αποκτήσει  από τους θετούς γονείς της. Η  περιουσία της, από τρείς πολυώροφες οικοδομές στο Ταξίμ-Πέραν, είχε δημευθεί από το Τουρκικό κράτος   το 1997. Η ίδια  απεβίωσε φτωχή  το 2000 στο ίδρυμα Βαλουκλή. Το Τουρκικό κράτος   δεν επέτρεψε στους αδελφούς της  να την κληρονομήσουν και έτσι αυτοί προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων .