Τον «οικουμενικό» χαρακτήρα του Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη αποδέχθηκε η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ), με την έγκριση, το απόγευμα, ψηφίσματος της Επιτροπής των Νομικών Υποθέσεων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με το ίδιο ψήφισμα οι βουλευτές χαρακτηρίζουν ως «αναχρονιστική» την έννοια της «αμοιβαιότητας» που συνιστάται με το άρθρο 45 της Συνθήκης της Λωζάνης (1923), για την αντιμετώπιση των μειονοτήτων και ζητούν την εγκατάλειψή της.

Το ψήφισμα έχει τίτλο: «Θρησκευτική ελευθερία και ανθρώπινα δικαιώματα των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων στην Τουρκία και την μουσουλμανική μειονότητα στην Θράκη» και εγκρίθηκε με σημαντική πλειοψηφία 102 ψήφους υπέρ, 18 κατά και 4 αποχές.

Τη σχετική έκθεση εισηγήθηκε ο γάλλος βουλευτής Μισέλ Υνό (Michel Hunault), από την ομάδα των Ευρωπαίων Δημοκρατών. Κατά την ψηφοφορία εγκρίθηκαν έξι από τις 14 τροποποιήσεις που είχαν υποβληθεί. Η ΚΣΣΕ καλεί την Ελλάδα και την Τουρκία να αντιμετωπίζουν όλους τους πολίτες χωρίς διακρίσεις και χωρίς να επηρεάζονται από τον τρόπο που η γειτονική χώρα αντιμετωπίζει τους δικούς της πολίτες.

 «Η συνεχής προσφυγή των δύο αυτών χωρών στην έννοια της αμοιβαιότητας, προκειμένου να αρνηθούν στις μειονότητές τους τα δικαιώματα που τους εξασφαλίζει η Συνθήκη της Λωζάνης, είναι αναχρονιστική και μπορεί να ζημιώσει την εθνική ενότητα της κάθε χώρας στις αρχές αυτές του 21ου αιώνα», υποστηρίζουν οι βουλευτές με το ψήφισμα. Ζητούν η αντιμετώπιση των μειονοτήτων να γίνεται πλέον από κάθε χώρα, βάσει της Ευρωπαϊκής Συνθήκης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Καλούν τις δύο χώρες να πάρουν μέτρα υπέρ των θρησκευτικών μειονοτήτων, στα θέματα εκπαίδευσης και ιδιοκτησίας και να συμβάλλουν ώστε η πλειοψηφία να μην αντιμετωπίζει τις μειοψηφίες αυτές ως να είναι ξένες στην χώρα τους.

Συνιστούν επίσης στις δύο χώρες να προχωρήσουν στην τελική επικύρωση της «Σύμβασης πλαίσιο για την προστασία των μειονοτήτων» (STE-157) και της Ευρωπαϊκής Χάρτας για τις Περιφερειακές και Μειονοτικές Γλώσσες.

Με τροπολογίες που εγκρίθηκαν και που είχαν υποβληθεί κυρίως με την πρωτοβουλία Βουλγάρων βουλευτών, αναγνωρίσθηκε το νομικό πρόσωπο του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, η δε έκφραση «Ελληνικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο», αντικατεστάθη με την έκφραση «Οικουμενικό Ορθόδοξο Πατριαρχείο».

Αναγνωρίσθηκε επίσης ότι «η Ορθόδοξη Βουλγαρική κοινότητα εντάσσεται στο Οικουμενικό ορθόδοξο Πατριαρχείο» και απορρίφθηκε η έκφραση «Βουλγαρική Ορθόδοξη Εξαρχεία». Σχετικά με τη Σχολή της Χάλκης, οι βουλευτές ζητούν την επαναλειτουργία της και την αναγνώρισή της ως παράρτημα της θεολογικής σχολής του Γαλατά Σαράϊ.

Με τροπολογία που απορρίφθηκε είχε ζητηθεί να μετονομασθεί η «Ελληνορθόδοξη Θεολογική Σχολή της Χάλκης» σε «Ανώτατο θεολογικό Ινστιτούτο ανήκον στο Οικουμενικό Πατριαρχείο». Οι βουλευτές ζητούν επίσης να ξεκαθαρισθεί πλήρως το θέμα των ιδιοκτησιών που ανήκαν στα θρησκευτικά ιδρύματα και τα οποία κατασχέθηκαν το 1974.

Επίσης, να υλοποιηθούν οι αποφάσεις που πήρε η ΚΣΣΕ το 2008 για την Ιμβρο και την Τένεδο, με στόχο τη διατήρηση του διπλού πολιτιστικού χαρακτήρα των δύο νήσων, οι οποίες θα μπορούσαν να μετατραπούν σε σύμβολο της ελληνο-τουρκικής συνεργασίας. Οι κυβερνήσεις των δύο χωρών, καλούνται τέλος να ενημερώσουν την ΚΣΣΕ για τις προόδους που θα πετύχουν μέσα σε ένα χρόνο, γύρω από τα βασικά αιτήματα του ψηφίσματος, ήτοι τον Φεβρουάριο του 2011.