Ομάδα εργασίας για την επεξεργασία των θέσεων αρχής του Πατριαρχείου Μόσχας σχετικά με τα πρωτεία μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών συγκρότησε πρόσφατα η Ιερά Σύνοδος της ρωσικής Εκκλησίας, σύμφωνα με δηλώσεις του μέλους της και μέλους της Συνοδικής Θεολογικής Επιτροπής πρωθιερέα Μαξίμ Κοζλόφ.

Με αφορμή την επίσκεψη του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου στην Ουκρανία ο κ. Κοζλόφ δήλωσε σε ανταπόκριση του κρατικού πρακτορείου ΡΙΑ-Νόβοστι από το Κίεβο ότι επικεφαλής της ομάδας εργασίας ανέλαβε ο αρχιεπίσκοπος Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας, πρόεδρος του Τμήματος διεθνών εκκλησιαστικών σχέσεων. Σημείωσε, δε, ότι η θέση του Πατριαρχείου Μόσχας στην «πενταρχία» των παλαίφατων Πατριαρχείων είναι πολύ σημαντική, γι’ αυτό και μετά την πτώση της Ρώμης κατέλαβε θέση μεταξύ των πέντε σημαντικότερων Εκκλησιών και «επεκτείνει τη δικαιοδοσία του σε μια σειρά χώρες».

«Εάν συγκρίνουμε όχι μόνο τους ποσοτικούς δείκτες της Εκκλησίας μας και εκείνους των ανατολικών Πατριαρχείων, αλλά και δούμε τον πραγματικό ρόλο της ρωσικής Εκκλησίας για τη μαρτυρία της Ορθοδοξίας στα μεγέθη της σύγχρονης ανθρωπότητας, τότε κάθε άλλο παρά έχει την πέμπτη θέση», σημείωσε ο πρωθιερέας Κοζλόφ, καθηγητής της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας.

Σύμφωνα με τον κ. Κοζλόφ, ο 28ος κανόνας της 4ης Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνας «προσδιόρισε με σαφήνεια ότι η Κωνσταντινούπολη κατέστη δεύτερη έδρα μετά τη Ρώμη, διότι ήταν η πόλη του αυτοκράτορα και της Γερουσίας», μιλώντας δηλαδή με σημερινή γλώσσα «διότι είχε πρωτεύουσα γεωπολιτική θέση». Το καθεστώς του Πατριαρχείου Μόσχας στα τέλη του 16ου αιώνα προϋπέθετε «σημασία ουδόλως μικρότερη από τη θέση των Εκκλησιών Αλεξανδρείας, Ιερουσαλήμ και Αντιόχειας», ανέφερε ο κ. Κοζλόφ, αναπτύσσοντας την επιχειρηματολογία του πρωτίστως κατά του αιτήματος για παραχώρηση αυτοκέφαλου στην Ουκρανική Εκκλησία, καθώς «η διαίρεση των κανονικών ορίων δεν προϋποθέτει απαραίτητα ταύτιση με τα σύνορα του ενός ή του άλλου κράτους» και κανείς εκκλησιαστικός κανόνας «δεν επιβάλει ότι ένα ανεξάρτητο κράτος πρέπει να έχει αυτοκέφαλη Εκκλησία».

«Το μεγαλύτερο Πατριαρχείο της Ρώμης κάλυπτε σημαντικό τμήμα - ολόκληρο το δυτικό χριστιανικό κόσμο. Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως επεκτεινόταν και σε τμήμα της ανατολικής και σε τμήμα της δυτικής αυτοκρατορίας, αλλά και ορισμένα τμήματα του Πατριαρχείου Ρώμης επεκτείνονταν στην ανατολική αυτοκρατορία», δήλωσε ο κ. Κοζλόφ, ο οποίος είναι από τους πιο γνωστούς Ρώσους θεολόγους.