Με την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου ξεκίνησε στις εννέα το πρωί η δεύτερη ημέρα των εργασιών του επιστημονικού συνεδρίου με θέμα «Ο πολιτισμός της Αλληλεγγύης» που διεξάγεται από την Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Αιγαίου Πολιτεία» στην Κωνσταντινούπολη. Ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας μίλησε για την πολυεπίπεδη δυναμική του διαλόγου στην προσπάθεια δόμησης ενός πολιτισμού πραγματικής αλληλεγγύης στο δαιδαλώδες σημερινό κοινωνικό και οικονομικό παγκόσμιο σύστημα. Διατύπωσε μάλιστα δέσμη προτάσεων για τη διαχρονική προώθηση του πολιτισμού της αλληλεγγύης σε κοινωνικό αλλά και θρησκευτικό επίπεδο.

Πριν ανέβει στο βήμα ο κ. Βαρθολομαίος, το λόγο έλαβαν οι Μιχάλης Κυριακίδης και Σταύρος Δαλιάκας,  εκπρόσωποι των εταιριών Alapis και Marfin group, που ήταν χορηγοί του συνεδρίου, όπως και ο κ. Θανάσης Καφέζας πρόεδρος του δημοτικού ραδιοφωνικού σταθμού «Αθήνα 9,84», χορηγού επικοινωνίας του συνεδρίου «Ο πολιτισμός της αλληλεγγύης». 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε την πίστη του στη δύναμη και την αποτελεσματικότητα του διαλόγου, τόσο του κοινωνικού, όσο και του διαθρησκειακού επισημαίνοντας ότι «Πιστεύομεν εις την δύναμιν και την αποτελεσματικότητα του διαλόγου. Ο διάλογος δεν έχει χαμένους». Υποστήριξε, μάλιστα, ότι είναι αδήριτη η ανάγκη ειλικρινούς διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ κοινωνικών, ανθρωπιστικών και ειρηνιστικών κινημάτων αλλά  και των Θρησκειών προκειμένου μέσα από κοινές δράσεις και πρωτοβουλίες για την ειρήνη, τη δικαιοσύνη, την προστασία του απειλούμενου περιβάλλοντος  να διαμορφωθεί το κοινό μέλλον της ανθρωπότητας,

Ο κ. Βαρθολομαίος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην αναγκαιότητα και την επικαιρότητα του διαθρησκειακού διαλόγου. «Ο διαθρησκειακός διάλογος, η αλληλογνωριμία και η άρσις προκαταλήψεων» τόνισε με νόημα «προωθούν την αλληλοκατανόησιν, την προσέγγισιν των ατόμων, των λαών, των πολιτισμών. «Η αλληλεγγύη των θρησκειών», υπογράμμισε, «είναι πυρήν του πολιτισμού της αλληλεγγύης. Αυτή είναι η πραγματικότης».

Προς επίρρωση μάλιστα των λεγομένων του για την αναγκαιότητα, αλλά και για τα θετικά αποτελέσματα του ειλικρινούς διαλόγου ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας έφερε ως παραδείγματα τις πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος και τον διαθρησκειακό διάλογο με το Ισλάμ και τον Ιουδαϊσμό εμπνευστής των οποίων είναι το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Ο κ. Βαρθολομαίος έκανε εκτενή αναφορά και στα ευεργετικά αποτελέσματα του διαλόγου σε κοινωνικό επίπεδο. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης διατυπώνοντας τις προτάσεις του για την προώθηση του πολιτισμού της αλληλεγγύης σήμερα αλλά και μελλοντικά σημείωσε ότι η νέα τάξη πραγμάτων πρέπει πρωτίστως να καθορίζεται από κοινωνικές παραμέτρους και όχι αποκλειστικά από οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά κριτήρια. «Βασικό κριτήριο των επιλογών και των εξελίξεων οφείλει να είναι ο σεβασμός του ανθρώπινου προσώπου» επισήμανε. Στάθηκε μάλιστα απορριπτικός απέναντι στον ανάλγητο ευδαιμονισμό ατομικό και κοινωνικό και την απληστία του καταναλωτισμού διότι όπως επισήμανε γιγαντώνουν τον εγωϊσμό και την πλεονεξία.

Τόνισε, εξάλλου, πως θεωρεί χρέος τη συνεργασία με τα οικολογικά, ειρηνιστικά, ανθρωπιστικά κινήματα και όλους τους ανθρώπους καλής θελήσεως, που αγωνίζονται για τη δικαιοσύνη. Υπογράμμισε δε ότι  «Χωρίς ευρεία συνεργασία δεν οικοδομείται η κοινωνία της αλληλεγγύης». Τα μεγάλα προβλήματα επισήμανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι στη σημερινή εποχή κοινά για όλους και απειλούν την ίδια την επιβίωσή μας. «Η αλληλεγγύη δεν είναι υπόθεση ατόμων μόνο, αλλά και λαών και κρατών και πολιτισμών και φυσικά των θρησκειών» ανέφερε. «Αι θρησκείαι» τόνισε «δύνανται να συμβάλλουν καθοριστικώς εις την συγκρότησιν μιας κοινωνίας αλληλεγγύης. Οφείλουν να οργανώνουν και να συντηρούν εντός του πλαισίου των δυνατοτήτων τους θεσμούς και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες στην υπηρεσία του συνανθρώπου. Φυσικά οι θρησκείες δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την πολιτική. Η προσφορά τους όμως στον άνθρωπο συμβάλλει στον εξανθρωπισμό της πολιτικής. Και εδώ, η συμβολή μας στον τιτάνιο αγώνα για τον πολιτισμό της αλληλεγγύης για να είναι αντάξια των θρησκευτικών μας παραδόσεων, πρέπει να δίνεται με ταπείνωση και χωρίς κομπασμούς, με απόλυτη εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού».